Nowy Jork, Stany Zjednoczone — Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Karol Nawrocki, rozpoczął w sobotę swoją drugą wizytę w Stanach Zjednoczonych. Centralnym punktem pobytu będzie udział w 80. sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku, gdzie prezydent wygłosi wystąpienie w debacie generalnej oraz weźmie udział w dyskusjach o międzynarodowym bezpieczeństwie i roli prawa międzynarodowego.

Główne założenia wizyty

Prezydent Nawrocki spędzi w USA kilka dni – wizyta potrwa do środy. Główne punkty programu obejmują:

• Przemówienie podczas debaty generalnej ONZ, we wtorek popołudniu (czas lokalny; wieczorem w Polsce) – tematykę wygłoszonego wystąpienia będą stanowiły kwestie bezpieczeństwa globalnego oraz wyzwania dla międzynarodowego ładu, w tym agresja Rosji oraz odchodzenie od zasad opartych o prawo międzynarodowe.
• Udział w wysokiej rangi debacie Rady Bezpieczeństwa ONZ dotyczącej wpływu sztucznej inteligencji na politykę i stosunki międzynarodowe.
• Spotkania dwustronne na wysokim szczeblu – z przywódcami państw, przedsiębiorcami, inwestorami oraz przedstawicielami firm zajmujących się sprzętem wojskowym, dostarczanym Polsce.
• Wizyta w sanktuarium maryjnym w Doylestown (Pensylwania), znanym także jako „amerykańska Częstochowa”, gdzie planowane są uroczystości religijne, odsłonięcie tablicy upamiętniającej premiera Jana Olszewskiego oraz wręczenie odznaczeń polonijnym działaczom.

Tematy wiodące wystąpienia

Prezydent Nawrocki ma zamiar skoncentrować swoją uwagę na:

1. Bezpieczeństwie międzynarodowym: szczególnie w kontekście agresywnej polityki Rosji, która zdaniem strony polskiej dąży do podważenia istniejącego porządku globalnego. Polska podkreśli, że działania Rosji stanowią wyzwanie dla norm opartych o prawo międzynarodowe, a świat wchodzący w erę siły zamiast norm koniecznie wymaga reakcji społeczności międzynarodowej.
2. Prawo międzynarodowe vs prawo siły: Nawrocki ma zwrócić uwagę, że zmiany w geopolitce – zarówno działania państw agresywnych, jak i potencjalna bierność – stwarzają ryzyko, że prawa may staną się przywilejem tych, którzy mają siłę, a nie tym, którzy przestrzegają reguł. Podkreśli potrzebę poszanowania suwerenności, integralności terytorialnej i zobowiązań multilateralnych.
3. Technologia i sztuczna inteligencja: nowe technologie, prawo związane z AI oraz wpływ sztucznej inteligencji na dynamikę władzy państwowej i stosunków międzynarodowych – to tematy debaty Rady Bezpieczeństwa ONZ, w której przewidziano udział Polski. Prezydent ma przedstawiać stanowisko Polski na temat ryzyk, ale i możliwości regulacji – w kontekście granic rozwoju technologicznego i ochrony praw człowieka.

Elementy polityki zagranicznej i dyplomacji

Jednym z ciekawszych aspektów wizyty jest możliwe spotkanie prezydenta Nawrockiego z prezydentem Ukrainy, Wołodymyrem Zełenskim. Umożliwiłoby to bezpośrednią konsultację w sprawach wspólnej polityki bezpieczeństwa, pomocy humanitarnej i militarnej, a także przyszłościowej stabilności regionu.

Również ważnym elementem jest kwestia nominacji na ambasadora RP w USA. Bodgan Klich, kierownik placówki w Waszyngtonie, nie zostanie ambasadorem – taką decyzję jasno zadeklarował prezydencki minister Marcin Przydacz, krytykując przy tym działania strony ministerstwa spraw zagranicznych. Spór dyplomatyczny jest sygnałem problemów komunikacyjnych lub kompetencyjnych między Kancelarią Prezydenta a MSZ.

Spojrzenie na znaczenie wizyty

Wizyta prezydenta Nawrockiego w ONZ oraz jego aktywność na forum międzynarodowym wpisuje się w:

• wzmocnienie pozycji Polski w światowej debacie – poprzez aktywne wystąpienia na temat wartości demokratycznych, prawa międzynarodowego oraz roli Polski w przeciwdziałaniu agresji i destabilizacji.
• budowanie relacji międzynarodowych zarówno w dyplomacji tradycyjnej, jak i z zakresu współpracy militarnej czy technologicznej – ważne zwłaszcza w kontekście współpracy z USA, które są jednym z kluczowych partnerów zewnętrznych w obszarze bezpieczeństwa.
• podkreślenie roli Polonii – uczestnictwo w uroczystościach w sanktuarium maryjnym i wręczenie odznaczeń polonijnym działaczom wskazuje na aspekt kulturowy i symboliczny, łączący diasporę z krajowym wymiarem państwowej polityki.

Możliwe wyzwania

• Dyplomacja bilateralna: spór wokół nominacji ambasadora oraz napięcia między Kancelarią Prezydenta a MSZ mogą osłabić przekaz i skuteczność działań zagranicznych Polski.
• Ryzyko kontrowersji międzynarodowej: mówienie o agresji, polityce siły czy krytyka Rosji oraz kwestii AI na forum globalnym może wywołać reakcje państw sprzeciwiających się takim interpretacjom.
• Utrzymanie równowagi między tonem krytycznym a gotowością do współpracy – Polska będzie musiała umiejętnie zaprezentować swoje stanowisko jako konstruktywnego uczestnika debaty, nie tylko krytyka.

Podsumowanie

Wizyta prezydenta Karola Nawrockiego w USA i udział w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ to moment ważny dla Polski — zarówno symbolicznie, jak i praktycznie. Polska będzie miała możliwość przedstawić swoje stanowisko w sprawach bezpieczeństwa, stosunków międzynarodowych oraz technologii na forum światowym. Decydującym aspektem będzie, jak Polska wykorzysta tę okazję — czy jej głos zostanie wzmocniony poprzez mądrą, spójną dyplomację, a także czy uda się utrzymać jedność wewnętrzną w polityce zagranicznej.